Ο μηχανισμός της σκέψης μας είναι άγνωστος ακόμα. Μπορούμε να κάνουμε μόνο υποθέσεις, όμως πράγματι υπάρχει ένα πυκνό νέφος γύρω από τον εγκέφαλό μας όταν σκεπτόμαστε εντατικά.
Το πυκνό αυτό νέφος αποτελείται από τις εικόνες που γεμίζουν τις σκέψεις μας. Ο άνθρωπος έμαθε να σκέφτεται με εικόνες, επί χιλιάδες χρόνια, όσο κράτησε η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, ο άνθρωπος έμαθε να συνδυάζει εικόνες και να βγάζει συμπεράσματα από αυτές.
Η γραφή και η ανάγνωση ήρθαν πολύ μετά. Πρώτα ήρθαν οι λέξεις, και ήταν οι λέξεις στην αρχή ένας σύνθετος ήχος που περιέγραφε ένα σχήμα, έναν άνθρωπο, ένα ζώο ή και ένα τοπίο.
Ο ψηλός, ο κοντός, ο εύρωστος, ο γενναίος ήταν μερικές από τις πρώτες λέξεις που σχηματίστηκαν στον εγκέφαλο των ανθρώπων. Η καλή, η μάνα, η ανθεκτική, η υπομονητική ήταν επίσης μερικές από τις πρώτες λέξεις.
Έτσι άρχισε το ανθρώπινο είδος να περιγράφει τους εκπροσώπους του, πρώτα από την εξωτερική εμφάνιση και προχωρώντας σιγά σιγά προς τις συμπεριφορές και τις ικανότητες.
Σήμερα ο εγκέφαλός μας που είναι εκπαιδευμένος να παρατηρεί και να εξετάζει προσεκτικά το ανθρώπινο είδος, θέλει να το πράξει ξανά. Θέλει και χρειάζεται να του δώσουμε νέες πληροφορίες, γιατί αυτά που βλέπει δεν είναι αρκετά για να καταλάβει τι είναι ο άλλος.
Η δυσκολία αυτή, μας δημιουργεί δυσφορία, γιατί έχουμε έναν εγκέφαλο παλιό όσο ο κόσμος, ο κόσμος που μας δημιούργησε και στον οποίο κατοικούμε. Για αυτό χρειάζεται να δώσουμε νέες πληροφορίες στον εγκέφαλό μας.
Πολλές από αυτές είναι παλιές και αφορούν γνώσεις που τις έχουμε ξεχάσει και έχουν περιπέσει στην αχρηστία.
Μια απαραίτητη γνώση είναι αυτή που αφορά στον στοχασμό. Με τον στοχασμό μπορούμε να καταλάβουμε πολλά, που δεν μπορούμε να εννοήσουμε με τους απλούς συλλογισμούς.
Όταν στοχαζόμαστε πάνω σε ένα θέμα, τότε κάτι αρχέγονο ξυπνάει στον εγκέφαλό μας, είναι η ικανότητα να σκεφτόμαστε χρησιμοποιώντας πάρα πολλές παρατηρήσεις, πράγμα που δεν μπορούμε να κάνουμε όταν βρισκόμαστε στην διαδικασία του απλού συλλογισμού.
Ζούμε στην εποχή όπου υπάρχει η τεχνητής νοημοσύνη και είμαστε εξοικειωμένοι με το γεγονός ότι κάποια «μηχανή» μπορεί να «σκέπτεται» και να εξάγει συμπεράσματα συνδυάζοντας πάρα πολλές γνώσεις.
Το ίδιο μπορεί να κάνει και ο ανθρώπινος εγκέφαλος, με μια διαφορά που είναι πολύ σημαντική. Ο άνθρωπος μπορεί να σκέπτεται κάτι νέο, να συνδυάζει πάρα πολλές γνώσεις για να δημιουργήσει ξαφνικά κάτι καινούριο. Αυτό, δεν μπορεί να το κάνει η «μηχανή».
Όταν στοχαζόμαστε, δίνουμε τον χώρο στον εγκέφαλό μας για να παράγει σκέψεις που είναι πρωτότυπες και μοναδικές. Αυτό τον χαροποιεί και αρχίζει να λειτουργεί πιο ωραία. Αν μπορούσαμε να δούμε το νέφος που σχηματίζουν οι σκέψεις γύρω από αυτόν, θα βλέπαμε μια διαύγεια και χαρούμενες αποχρώσεις, εκεί όπου προηγουμένως υπήρχε μια γκρίζα και θολή κατάσταση.
Το να μάθουμε να στοχαζόμαστε χρειάζεται άσκηση και μια εσωτερική διαύγεια που την ονομάζουμε ηθική. Είναι η ικανότητά μας να διακρίνουμε το καλό και το ωραίο, εκεί όπου όλα φαίνονται γκρίζα και απογοητευτικά.
Όταν διακρίνεις το καλό, τότε το έχεις μέσα σου και μπορείς να το ακολουθήσεις.
Αυτές είναι λίγες σκέψεις σχετικά με το πώς ο στοχασμός μπορεί να δημιουργήσει καλές σκέψεις, πολλές από τις οποίες είναι και ενορατικές.
«Μια ενορατική σκέψη:
- έρχεται ξαφνικά,
- είναι καθαρή και ολοκληρωμένη,
- δεν συνοδεύεται από αμφιβολία,
- δεν μοιάζει με λογικό συλλογισμό,
- δεν έχει τον ρυθμό της καθημερινής σκέψης.
Έρχεται σαν μια αναλαμπή μέσα στο σκοτάδι.
Φωτίζει μια περιοχή του νου που μέχρι πριν ήταν αόρατη.
Και τότε αντιλαμβανόμαστε ότι αυτό που «είδαμε» ήταν εκεί από πάντα, απλώς δεν το είχαμε προσέξει.
Η ενορατική σκέψη δεν γεννά θόρυβο αλλά ηρεμία. Δεν φέρνει αναστάτωση αλλά βεβαιότητα. Ακόμη κι αν αφορά κάτι δύσκολο, συνοδεύεται από μια λεπτή ικανοποίηση, μια εσωτερική ανακούφιση. Το πνεύμα μιλάει με έναν τρόπο που δεν χρειάζεται εξηγήσεις.
Όσο περισσότερο αναγνωρίζουμε και τιμούμε αυτές τις στιγμές, τόσο συχνότερα εμφανίζονται. Η ενόραση εγκαθίσταται στον νου και η σκέψη μας αρχίζει να λάμπει, απαλλαγμένη από το βάρος της καθημερινής καταπόνησης».
Το απόσπασμα προέρχεται από το βιβλίο μου «Η Δύναμη της Διανοίας». Είναι ένα βιβλίο, μια μέθοδος που ανοίγει τον δρόμο προς την δική μας ευτυχία, μια ευτυχία που αξίζει στον άνθρωπο και μπορεί να την κερδίσει με τις δικές του δυνάμεις.
Θέλω να αναφερθώ σε δύο αγαπημένους μου δασκάλους, τον Αριστοτέλη και τον Πλάτωνα.
Ο Αριστοτέλης έγραψε «Ὁ νοῦς τὰ πάντα γίνεται», θυμίζοντάς μας ότι ο νους έχει τη δυνατότητα να μεταμορφωθεί ανάλογα με τις γνώσεις του. Όταν στοχαζόμαστε, δεν παρατηρούμε απλώς τον κόσμο, αλλά συμμετέχουμε σε αυτόν. Η αντίληψή μας διευρύνεται και αγγίζει την ουσία των πραγμάτων.
Ο Πλάτων έγραψε «Το ὄντως ὂν μόνον τῷ νοῒ καταληπτόν.»
Για τον Πλάτωνα, η αληθινή πραγματικότητα, που περιλαμβάνει τις ιδέες, δεν συλλαμβάνεται μόνο με τις αισθήσεις αλλά κυρίως με τον νου. Η ενόραση είναι ίσως εκείνη η στιγμή όπου ο νους αγγίζει κάτι βαθύτερο από την επιφάνεια των φαινομένων.
