Υπάρχουν στιγμές που η ζωή μας βαραίνει χωρίς να γνωρίζουμε το γιατί. Δεν έχει προηγηθεί κάποιο μεγάλο γεγονός, ούτε μια προφανής απώλεια. Κι όμως, κάτι μέσα μας αποσύρεται, σαν να χάνει την ορμή του. Σε αυτές τις στιγμές, ίσως αξίζει να στραφούμε όχι μόνο στον εαυτό μας, αλλά και σε όσα συμβαίνουν γύρω μας — στον τρόπο που το σύμπαν λειτουργεί, αποκαλύπτοντας φαινόμενα που δεν είναι άμεσα ορατά, αλλά αφήνουν βαθιά τα ίχνη τους. Από αυτή τη σκέψη ξεκινά το κείμενο που ακολουθεί.
Πρόσφατα, στον 20ό αιώνα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι στο απέραντο σύμπαν υπάρχουν σημεία όπου η βαρύτητα είναι υπερβολικά υψηλή.
Τόσο ισχυρά βαρυτικά πεδία, ώστε η έλξη που ασκούν να καθηλώνει ακόμη και το φως.
Η ανακάλυψη των μαύρων τρυπών υπήρξε συγκλονιστική.
Μέχρι τότε, οι ουρανοί έμοιαζαν ιδανικοί: τα άστρα έλαμπαν, έσβηναν ήσυχα όταν ερχόταν η ώρα τους και νέα άστρα γεννιόνταν για να τα αντικαταστήσουν. Υπήρχε μια εξιδανικευμένη εικόνα του σύμπαντος, σχεδόν αρμονική.
Κανείς δεν μας είχε μιλήσει πραγματικά για σημεία που καταβροχθίζουν αλύπητα την ύλη γύρω τους. Για περιοχές αόρατες, που όμως ενώνονται σε δίκτυα και επηρεάζουν βαθιά τη δομή του σύμπαντος.
Οι μαύρες τρύπες δεν φαίνονται. Τις καταλαβαίνουμε μόνο από τα φαινόμενα που προκαλούν.
Στην ιστορία της σκέψης μας, συνήθως προηγούνται οι φυσικές επιστήμες.
Πρώτα ο άνθρωπος κατανοεί κάτι για το σύμπαν —στοχαστικά ή επιστημονικά— και έπειτα έρχονται τα ερωτήματα για τον ίδιο: για τη ζωή του, τη μοίρα του, την πορεία του.
Και τότε γεννιέται ένα αναπόφευκτο ερώτημα:
άραγε οι μαύρες τρύπες υπάρχουν μόνο στο σύμπαν;
Μήπως όλοι έχουμε βιώσει στιγμές όπου, ανεξήγητα, μας εγκαταλείπει το θάρρος;
Όπου χάνουμε την όρεξη να μιλήσουμε για κάτι σημαντικό ή να επιχειρήσουμε κάτι που κάποτε θέλαμε πολύ;
Μήπως έχουμε περάσει περιόδους θλίψης, απώλειας ή πένθους που, έστω και προσωρινά, μας βύθισαν σε μια κατάσταση σχεδόν ανυπαρξίας;
Μήπως έχουμε αφιερώσει χρόνο, ενέργεια και καλές προθέσεις σε εγχειρήματα που, παρά την προσπάθειά μας, κατέληξαν σε ανεξήγητες αποτυχίες;
Όλα αυτά μοιάζουν με φαινόμενα.
Και ίσως είναι ενδείξεις ότι οι μαύρες τρύπες δεν υπάρχουν μόνο στον ουρανό, αλλά και στη ζωή μας. Κυκλοφορούν γύρω μας και περιστρέφονται μαζί μας στον αγώνα που δίνουμε για τη ζωή μας.
Όσο πιο ευγενή είναι τα κίνητρά μας και όσο μεγαλύτερος ο ενθουσιασμός μας για τη ζωή, τόσο πιο έντονα φαίνεται να εμφανίζονται φαινόμενα που μας αποθαρρύνουν.
Όπως στο σύμπαν, έτσι και εδώ, οι μαύρες τρύπες δεν είναι άμεσα ορατές.
Τις αναγνωρίζουμε μόνο από τα αποτελέσματά τους. Από μια ανεξήγητη θλίψη, από την παραίτηση από τους δικούς μας στόχους, από την αίσθηση ότι η ζωή μας δεν είναι όπως θα θέλαμε χωρίς να ξέρουμε τι ακριβώς φταίει.
Ένα μεγάλο βήμα στην πορεία μας είναι να αποδεχθούμε ότι ίσως ο εαυτός μας δεν γεννά τη θλίψη και την κούραση.
Ίσως υπάρχει ένα φαινόμενο που δεν έχουμε ακόμη κατανοήσει. Μια πραγματικότητα γύρω μας που απορροφά τις δικές μας δυνάμεις και μας εμποδίζει να τις εκδηλώσουμε.
Αυτή η σκέψη δεν μας απομακρύνει από τον εαυτό μας.
Αντίθετα, μας φέρνει πιο κοντά του. Γιατί αν δεν φέρουμε όλη την ευθύνη για όσα μας βαραίνουν, τότε ανοίγεται μπροστά μας ένα γόνιμο πεδίο σκέψης.
Ίσως, τελικά, οι μαύρες τρύπες να μην υπάρχουν μόνο στο σύμπαν.
Ίσως να υπάρχουν γύρω μας.
Και ίσως, αναγνωρίζοντάς τες, να αρχίζουμε σιγά σιγά να ξαναβρίσκουμε το φως μας.
